EKONOMİ
Düşük Emekli Maaşı Kader Değil Geliri Yüzde 30 Artıran Kritik Formül Masada
Milyonlarca çalışanın hayali olan emeklilikte, “kök maaş” sorunu yaşamamak ve yüksek aylık bağlatmak aslında bir şans değil, matematiksel bir strateji. Sosyal Güvenlik uzmanları, çalışma hayatı devam ederken atılacak doğru adımlarla emekli aylığının yüzde 25 ile 30 oranında artırılabileceğini belirtiyor. İşte SGK sistemindeki o “altın formül” ve dikkat edilmesi gereken kritik detaylar…
Asgari Ücretten Yatan Prim Kaybettiriyor
Emekli maaşı hesaplamasında en büyük yanılgı, sadece “gün sayısının” yeterli olduğunun sanılmasıdır. Oysa sistem, ne kadar süre çalıştığınıza değil, ne kadar kazanç bildirdiğinize odaklanır. Uzmanlara göre, eğer brüt maaşınız asgari ücret veya buna yakın bir seviyeden (taban) SGK’ya bildiriliyorsa, emekli maaşınızın en alt sınırdan bağlanması kaçınılmazdır. Maaşı yükseltmenin birinci kuralı, Prime Esas Kazanç (PEK) tutarını yüksek tutmaktır. İmkanı olanların, primlerini “tavandan” (asgari ücretin 7,5 katı) veya buna yakın bir seviyeden yatırması, aylık bağlama oranını ve dolayısıyla emekli maaşını doğrudan yukarı çeker.
İkinci İş Yapanlar Avantajlı Konumda
Maaşı artırmanın az bilinen ama en etkili yollarından biri de “çift dikiş” yöntemidir. SGK mevzuatına göre, bir çalışan aynı anda birden fazla iş yerinde sigortalı olarak çalışabilir. Eğer ikinci bir işte çalışıyor veya ek iş yapıyorsanız, buradaki primlerinizin de SGK’ya bildirilmesini sağlayın. İki ayrı yerden yatan primler, Prime Esas Kazanç matrahını birleştireceği için, SGK sistemi sizi “yüksek gelirli” olarak kodlar ve emekli aylığınızı bu toplam kazanç üzerinden hesaplar. Bu yöntem, tek bir işten yüksek maaş almaya göre bazen çok daha hızlı bir artış sağlayabilir.
Gün Doldurayım Derken Maaşı Eritmeyin
Emeklilik için gereken prim gün sayısını (örneğin 7200 veya 9000 gün) doldurduktan sonra “biraz daha çalışayım, maaşım artsın” düşüncesi, eğer asgari ücretten çalışıyorsanız büyük bir tuzağa dönüşebilir. Özellikle 2008 sonrası dönemdeki Aylık Bağlama Oranı (ABO) sistemine göre, asgari ücretten çalışılan her fazladan ay, ortalama kazancınızı aşağı çekerek bağlanacak emekli maaşını düşürebilir. Uzmanlar, prim günü dolan ve asgari ücretle çalışanların, eğer “tavandan” prim yatırma şansları yoksa, emeklilik dilekçesini bekletmeden vermelerinin daha karlı olabileceği konusunda uyarıyor.
Başvuru Tarihi Bile Fark Yaratıyor
Emekli maaşını etkileyen bir diğer faktör de dilekçenin verildiği tarihtir. Enflasyonun ve büyüme oranlarının yüksek olduğu yıllarda, dilekçeyi Yılbaşından Önce (Aralık) veya Yılbaşından Sonra (Ocak) vermek, güncelleme katsayısına bağlı olarak maaşta fark yaratabilir. Hangi yılın daha avantajlı olduğu, o yılın TÜFE ve GSYH verilerine göre değişmekle birlikte, doğru zamanlama yapmak ömür boyu alınacak maaşta kalıcı bir artış sağlayabilir.